Zużyte kapsułki i saszetki: co z nimi zrobić

Co właściwie zostaje po zaparzeniu

Kapsułka po użyciu to dwie zupełnie różne rzeczy w jednym przedmiocie. W środku jest kilka gramów mokrych fusów, czyli materiał organiczny. Na zewnątrz opakowanie: aluminium, tworzywo sztuczne albo materiał kompostowalny.

Cały problem bierze się stąd, że te dwie części są ze sobą sklejone i zamknięte. Dopóki pozostają razem, żaden strumień odpadów nie jest dla nich właściwy: do bio nie nadaje się opakowanie, do metali i tworzyw nie nadaje się zawartość.

Skala robi wrażenie dopiero w skali domu. Dwie kawy dziennie to około siedmiuset kapsułek rocznie, czyli kilka kilogramów fusów i kilkaset gramów samego opakowania.

Dobra wiadomość jest taka, że rozdzielenie tych dwóch części zajmuje kilkanaście sekund i zmienia sytuację całkowicie. Zła jest taka, że nikt tego nie robi automatycznie, bo zużyta kapsułka wygląda na przedmiot jednorodny.

Saszetki papierowe ESE stanowią tu wyjątek, do którego wracamy niżej: są zbudowane inaczej i sprawiają najmniej kłopotu.

Aluminium, tworzywo, materiał kompostowalny: jak je rozróżnić

Aluminium. Rozpoznaje się po dźwięku i po tym, że po zgnieceniu nie wraca do kształtu. Materiał nadaje się do wielokrotnego przetworzenia i traci przy tym niewiele, dlatego opróżniona kapsułka aluminiowa jest najbardziej wartościowym z tych trzech odpadów.

Tworzywo sztuczne. Kapsułka sprężynuje pod palcami, a wieczko bywa foliowe. Tworzywo z warstwą aluminiową na wierzchu jest materiałem wielowarstwowym i przetwarza się je trudniej, bo najpierw trzeba rozdzielić warstwy.

Materiał kompostowalny. Producent zawsze to zaznacza na opakowaniu, zwykle z powołaniem na normę EN 13432. Warto zwrócić uwagę na jeden szczegół: norma ta opisuje kompostowanie przemysłowe, w wysokiej i stabilnej temperaturze. Przydomowy kompostownik takich warunków zwykle nie osiąga, więc rozkład trwa znacznie dłużej.

Saszetki papierowe ESE. To po prostu filtr z papieru z kawą w środku, bez metalu i bez tworzywa. Cała saszetka nadaje się do odpadów biodegradowalnych, jeśli tylko gmina takie zbiera. Formaty i kawy w tym systemie znajdą Państwo w dziale saszetek ESE 44 mm.

Jeżeli opakowanie nie mówi nic o materiale, najprościej sprawdzić opis kawy na stronie sklepu: dla wszystkich pozycji w dziale kaw podajemy system i rodzaj kapsułki.

Gdzie to naprawdę powinno trafić

Zasada, którą warto zapamiętać, jest jedna: najpierw opróżnić, potem segregować. Kapsułka z fusami w środku jest odpadem zmieszanym niezależnie od materiału, z którego powstała.

Aluminium po opróżnieniu i pobieżnym opłukaniu trafia do frakcji metali i tworzyw sztucznych. Kapsułki z tworzywa idą do tej samej frakcji, choć ich przetworzenie bywa trudniejsze. Fusy trafiają do bioodpadów albo na kompost.

Materiały kompostowalne w polskich realiach są najbardziej niejednoznaczne. Część instalacji przyjmuje je razem z bioodpadami, część nie, ponieważ na linii sortowniczej trudno je odróżnić od tworzyw. Regulamin utrzymania czystości uchwala gmina, więc jedyna pewna odpowiedź znajduje się na stronie urzędu gminy.

Nie zalecamy natomiast rozcinania kapsułek nożem ani wypalania. Wystarczy zdjąć wieczko i wytrząsnąć zawartość, najlepiej wtedy, gdy kapsułka zdążyła już wystygnąć i przeschnąć.

Co zrobić z samymi fusami, opisaliśmy osobno w tekście o tym, co zrobić z fusami zamiast je wyrzucać.

Codzienny rytm: pojemnik obok ekspresu

Cała rzecz rozbija się o wygodę. Jeżeli opróżnianie kapsułek wymaga wyprawy do kuchennego zlewu w innym pomieszczeniu, nie będzie się zdarzać. Jeżeli obok ekspresu stoi pojemnik, dzieje się samo.

Układ, który polecamy najczęściej, składa się z trzech elementów: pojemnika na zużyte kapsułki przy samym ekspresie, małego naczynia na fusy oraz stałej pory w tygodniu, kiedy jedno i drugie się opróżnia.

Pojemniki i szuflady na kapsułki oraz saszetki mają Państwo w dziale pojemników na kapsułki i saszetki. Modele z szufladą mieszczą zwykle zapas kilku dni i trzymają wilgoć w jednym miejscu.

Jedna uwaga praktyczna: mokre kapsułki zostawione w zamkniętym pojemniku zaczynają pleśnieć w ciągu kilku dni. Lepiej sprawdza się naczynie otwarte albo takie z przewiewem, opróżniane regularnie.

Osoby, które parzą kawę w biurze, zwykle idą o krok dalej i ustawiają jeden wspólny pojemnik na cały zespół. Opisaliśmy to szerzej w tekście o kawie w biurze.

Mniej odpadu u źródła

Segregacja rozwiązuje połowę zadania. Druga połowa polega na tym, żeby opakowania powstawało mniej.

Najprostsza droga prowadzi przez format. Kawa ziarnista i mielona daje jedno opakowanie na kilkaset gramów kawy zamiast kilkudziesięciu osobnych porcji, a fusy z niej idą prosto do bioodpadów. Wybór jest w dziale kawy ziarnistej i mielonej.

Druga droga to saszetki ESE, w których opakowaniem jest papierowy filtr. Ekspresy przystosowane do tego formatu znajdują się w dziale ekspresów na saszetki ESE.

Trzecia to po prostu większe opakowania zbiorcze kapsułek, które przy tej samej liczbie kaw dają mniej kartonu i mniej folii.

Żadne z tych rozwiązań nie jest lepsze od pozostałych w każdej sytuacji: liczy się to, jaki ekspres stoi w kuchni i ile kaw dziennie z niego wychodzi. Jeżeli mają Państwo wątpliwości, który format będzie w danym domu najrozsądniejszy, prosimy o kontakt. Zespół Maracatú chętnie doradzi.

Zdjęcie: zużyte kapsułki aluminiowe, Andrés Nieto Porras, CC BY-SA 2.0 (Wikimedia Commons).