Jak czytać etykietę kawy: skład mieszanki, palenie, intensywność i data

Co mówi opakowanie kawy

Opakowanie kawy to w praktyce krótki opis tego, co znajduje się w środku: z jakich ziaren powstała kawa, jak została wypalona, w jakiej postaci trafia do opakowania i do jakiego ekspresu pasuje.

Stojąc przed półką w sklepie albo przeglądając opis produktu w internecie, mamy więc do dyspozycji całkiem sporo informacji. Nie zawsze jednak wiadomo, jak je odczytać.

Niektóre oznaczenia, na przykład gatunek ziaren, są dość jednoznaczne. Inne, jak skala intensywności, wymagają krótkiego wyjaśnienia, ponieważ każdy producent stosuje własne zasady.

Do tego dochodzą informacje praktyczne: data, liczba porcji, wskazówki dotyczące przechowywania oraz oznaczenia takie jak kawa bezkofeinowa czy pochodzenie ziaren.

W tym przewodniku omawiamy po kolei najczęstsze elementy etykiety kawy i wyjaśniamy, co mówią one o smaku w filiżance i o dopasowaniu do ekspresu.

Wiele z tych oznaczeń pojawia się także w opisach produktów w naszym dziale z kawami, dlatego przewodnik przydaje się zarówno przed sklepową półką, jak i podczas zakupów online.

Kawa odpowiednia dla wszystkich nie istnieje, dlatego celem tego przewodnika jest przede wszystkim pomoc w lepszym zrozumieniu tego, co się kupuje.

Skład: arabika, robusta i mieszanki

Jedną z pierwszych informacji na opakowaniu jest często gatunek kawy: arabika, robusta albo mieszanka obu.

Słowo mieszanka, po włosku miscela, oznacza, że palarnia połączyła ziarna różnych gatunków lub różnego pochodzenia, aby uzyskać określony i powtarzalny profil smaku.

Jeśli na opakowaniu widnieje napis informujący, że kawa składa się wyłącznie z arabiki, oznacza to po prostu, że do jej produkcji nie użyto innego gatunku.

Wiele włoskich mieszanek espresso łączy oba gatunki. Część producentów podaje ich proporcje, wielu jednak tego nie robi i ogranicza się do nazwy mieszanki lub opisu smaku.

Gdy proporcje są podane, mówią one o profilu w filiżance, a nie o klasie ziarna. Gdy ich nie ma, wskazówką pozostaje opis smaku i skala intensywności.

Sam gatunek daje pewne wyobrażenie o smaku: arabika kojarzona jest zazwyczaj z większą słodyczą i aromatem, robusta z pełniejszym ciałem i obfitszą cremą.

Nie ma tu gatunku lepszego ani gorszego. Każdy z nich może być dobrym wyborem, w zależności od tego, jak lubimy pić kawę: samą, krótką i intensywną, albo z mlekiem.

Czym różnią się oba gatunki i dlaczego włoskie palarnie tak często łączą je w jednej mieszance, opisaliśmy w naszym artykule o arabice i robuście.

Na opakowaniu pojawia się zwykle także nazwa własna mieszanki. Jest to określenie handlowe producenta i najlepiej czytać je razem z pozostałymi informacjami na etykiecie.

Stopień palenia i skala intensywności

Druga grupa informacji dotyczy palenia, czyli etapu, na którym zielone ziarna nabierają koloru, aromatu i smaku.

Stopień palenia bywa opisany słowami: palenie jasne, średnie lub ciemne. Niektórzy producenci używają własnych określeń albo pokazują go na prostej skali graficznej.

Ogólnie rzecz biorąc, jaśniejsze palenie zachowuje zwykle więcej kwasowości i nut owocowych, a ciemniejsze podkreśla nuty palone, kakaowe i wyraźniejszą gorycz.

Obok stopnia palenia wielu producentów umieszcza na opakowaniu skalę intensywności, zwykle w postaci liczby albo rzędu zaznaczonych punktów.

Skala ta jest własnym przewodnikiem producenta po jego asortymencie: pokazuje, jak mocno dana kawa smakuje w porównaniu z innymi kawami tej samej marki.

Każdy producent ustala ją samodzielnie, dlatego wartości różnych marek nie są ze sobą bezpośrednio porównywalne. Kawa o tej samej liczbie na opakowaniu u dwóch producentów może smakować zupełnie inaczej.

Najlepiej więc korzystać ze skali do porównań w obrębie jednej marki. Jeśli dotychczasowa kawa wydaje się zbyt mocna, można sięgnąć po tę samą linię o niższej wartości, i odwrotnie.

Warto też pamiętać, że intensywność opisuje odczucie smaku: ciało, gorycz i nuty palone. Nie musi natomiast odpowiadać zawartości kofeiny w filiżance.

Od czego naprawdę zależy ilość kofeiny w napoju, piszemy w naszym artykule o kofeinie w filiżance.

Także tutaj nie ma wartości właściwej dla wszystkich. Osoby lubiące łagodne espresso mogą dobrze trafić w niższej części skali, a miłośnicy mocnego smaku w wyższej.

Postać kawy i system: ziarna, kawa mielona, kapsułki i saszetki

Kolejna informacja dotyczy postaci kawy, czyli tego, czy w opakowaniu są całe ziarna, kawa mielona, kapsułki czy saszetki.

„Kawa ziarnista” to całe wypalone ziarna, które mieli się tuż przed parzeniem, w młynku albo w ekspresie automatycznym.

„Kawa mielona” jest gotowa do użycia. Na części opakowań producent podaje też, do jakiej metody przeznaczone jest zmielenie, na przykład do kawiarki albo do ekspresu ciśnieniowego.

Ta wskazówka jest przydatna, ponieważ grubość zmielenia wpływa na smak: ta sama kawa zmielona inaczej może dać w filiżance inny efekt.

Obie postaci znajdą Państwo w naszym dziale kawy ziarnistej i mielonej.

W przypadku kapsułek i saszetek najważniejszą informacją jest system, do którego pasują. Napis „kompatybilne z…” oznacza, że kapsułka została zaprojektowana do ekspresów danego systemu, choć pochodzi od innego producenta niż sam ekspres.

Kapsułki różnych systemów różnią się kształtem i wielkością i nie są między sobą wymienne. Dlatego przed zakupem warto upewnić się, do jakiego systemu należy własny ekspres.

Nazwa systemu jest zazwyczaj wydrukowana na ekspresie albo podana w jego instrukcji. Wystarczy porównać ją z napisem na opakowaniu.

W naszym asortymencie dostępne są między innymi:

Kapsułki kompatybilne z Nespresso®, przeznaczone do ekspresów tego systemu.

Kapsułki do systemu Lavazza A Modo Mio®, w różnych mieszankach.

Kapsułki do systemu Nescafé Dolce Gusto®, w którym obok espresso często spotyka się napoje z mlekiem.

Saszetki ESE 44 mm, czyli pojedyncze porcje kawy zamknięte w papierowym filtrze, do ekspresów przystosowanych do tego standardu.

Każda z tych postaci może być dobrym wyborem: ziarna dla osób, które chcą mielić kawę samodzielnie, kawa mielona dla tych, którzy wolą gotową postać, a kapsułki i saszetki dla tych, którzy stawiają na wygodę i powtarzalność.

Data, liczba porcji i przechowywanie

Na opakowaniu znajduje się także kilka informacji praktycznych, które łatwo przeoczyć, a które mają znaczenie przy zakupie.

Pierwsza z nich to data „najlepiej spożyć przed”. Wskazuje ona okres, w którym producent ręczy za pełną jakość kawy.

W przypadku kawy ta data mówi przede wszystkim o aromacie, który z czasem stopniowo słabnie, szczególnie po otwarciu opakowania.

Część producentów podaje również datę palenia. Pozwala ona ocenić, ile czasu minęło od wypalenia ziaren, i spotyka się ją częściej na kawach z segmentu specialty.

Druga informacja to wielkość opakowania. Na kapsułkach i saszetkach podana jest zazwyczaj liczba porcji, na kawie ziarnistej i mielonej masa netto.

Przy kapsułkach liczba sztuk odpowiada zazwyczaj liczbie filiżanek, które można z nich przygotować. Przy kawie ziarnistej i mielonej liczba porcji zależy od tego, ile kawy używa się do jednego parzenia.

Trzecia informacja to wskazówka dotycząca przechowywania. Zazwyczaj brzmi ona podobnie: w suchym i chłodnym miejscu, z dala od światła i źródeł ciepła, a po otwarciu szczelnie zamknięte.

Ta krótka uwaga ma znaczenie, ponieważ kawa chłonie wilgoć i zapachy otoczenia, a w cieple szybciej traci aromat.

Kawa ziarnista zachowuje aromat zazwyczaj dłużej niż mielona, a w kapsułkach każda porcja pozostaje zamknięta aż do chwili parzenia.

Dlatego przy większym zapasie warto spojrzeć na datę i zastanowić się, w jakim czasie opakowanie zostanie zużyte.

Jak przechowywać kawę, aby jak najdłużej zachowała aromat, opisaliśmy w naszym artykule o przechowywaniu kawy i kapsułek.

Dodatkowe oznaczenia i podsumowanie

Na koniec kilka oznaczeń, które pojawiają się tylko na części opakowań, ale bywają ważne przy wyborze.

Kawa bezkofeinowa jest zazwyczaj oznaczona słowem „bezkofeinowa” lub włoskim „decaffeinato”, czasem w skróconej formie.

Warto wiedzieć, że proces dekofeinizacji znacznie zmniejsza ilość kofeiny, ale nie usuwa jej całkowicie.

Niektóre opakowania podają pochodzenie ziaren: kraj, region, a czasem nazwę plantacji lub spółdzielni.

Na wielu klasycznych mieszankach espresso tej informacji nie ma. Liczy się wtedy przede wszystkim profil mieszanki, a nie konkretne miejsce uprawy.

Kawy, których drogę da się prześledzić aż do konkretnej plantacji, opisaliśmy w naszym artykule o tym, co oznacza kawa specialty.

Część producentów umieszcza na opakowaniu oznaczenia certyfikatów, na przykład upraw ekologicznych. O tym, co dokładnie potwierdza dany znak, informuje organizacja, która go przyznaje.

Osobną grupę stanowią napoje smakowe i produkty na bazie mleka w kapsułkach, na przykład cappuccino, czekolada czy kawa z żeń-szeniem.

W ich przypadku warto przeczytać listę składników. W zależności od receptury mogą zawierać mleko, cukier, czasem gluten lub orzechy, a także kawę rozpuszczalną, a więc i kofeinę.

Podsumowując, etykieta kawy odpowiada na kilka prostych pytań: z jakich ziaren powstała kawa, jak została wypalona, w jakiej postaci trafia do opakowania, do jakiego ekspresu pasuje i jak długo zachowa pełny aromat.

Nie każde opakowanie podaje wszystkie te informacje, ale nawet kilka z nich pozwala wybrać kawę bardziej świadomie i dopasować ją do własnego gustu oraz ekspresu.

Jeśli mają Państwo wątpliwości, jak odczytać oznaczenia na konkretnym opakowaniu albo która kawa pasuje do posiadanego ekspresu, prosimy o kontakt: zespół Maracatú zawsze chętnie pomoże w wyborze.